Historia Kościoła katolickiego w Tanzanii

Jako polityczna jednostka, Tanzania jest świeżo powstała. Stało się to w 1964 r. poprzez Akt Jedności zawarty pomiędzy Tanganiką a wyspami Zanzibar i Pemba, kiedy to została utworzona Zjednoczona Republika Tanzanii. Tanzania leży pomiędzy 3^o-15^o na południe od Równika i 29^o-41^o na wschód od Południka i pokrywa powierzchnię 945,087 km²: Główny Ląd 881,000km², Zanzibar: 2,000 km², wody: 62,000 km², lasy: 3.350 km². Populacja 33 mln (2002). Od północy graniczy z Kenią i Ugandą; od zachodu z Rwandą, Burundi i Demokratyczną Republiką Konga; od południa z Zambią, Malawi i Mozambikiem; od wschodu z Oceanem Indyjskim. W obrębie kraju znajduje się wiele gór, m.in.: Kilimanjaro 5,895m, Meru 4,566m, Rungwe 2,960m, Uluguru 2,648m, Rubeho 2,576m, Livingstone 2,521m, Mbizi 2,418m, Mahari 2,373m, Usambara 2,300m. Tanzania liczy sobie ponad 130 plemion z ich własnymi językami, jednak w obecnym narodowymi językiem jest swahili i angielski.
Aż do roku 1885 główny ląd Tanzanii, Tanganika był rządzony przez plemiennych wodzów. Sułtan Zanzibaru kontrolował całym zagranicznym handlem i miał swoich reprezentantów we wszystkich centrach handlowych. Od 1885 r. do końca I Wojny Światowej Tanzania stała się kolonią niemiecką, po czym przeszła w ręce Brytyjczyków.

Pierwsza ewangelizacja
Tanzania liczy sobie dwa okresy, podczas których próbowano zewangelizować ten kraj. Pierwsze starania miały miejsce w końcu XV w., w czasie portugalskich badań i geograficznych odkryć. W 1498 Portugalczycy wylądowali w Kilwa po drodze do Indii i Dalekiego Wschodu. Z tamtąd ekspedycja ruszyła dalej na Północ. W tym procesie zawarli oni kontakty z wyspami Zanzibar i Pemba oraz innymi miejscami wzdłóż wybrzeża ponad granicami dzisiejszej Tanzanii.

Fiasko
Portugalczycy mieli księży aby im asystowali duchowo w stacjach i fortach, które budowali wszędzie gdzie były prowadzone ważne interesy. W niektórym czasie franciszkanie, dominikanie i augustianie byli rozsiani wszędzie w portugalskich koloniach, a szczególnie w Kilwa i na Zanzibarze. Pomiędzy 1598 r. a 1612 r. w mieście Zanzibar rezydował Wikariusz Generalny, aby reprezentować biskupa Goa. Również inne tereny, jak Utondwe i Saadani w obecjen diecezji Tanga miały swoich misjonarzy. Lecz ta misyjna inicjatywa w tym okresie zakończyła się fiaskiem. W 1695 r. wszędzie we Wschodniej Afryce, chrześcijańskie misje były wymierające. Pośród narastającej arabskiej wrogości, kościoły były porzucane i niszczone jako reakcja przeciw portugalskiej dominacji i tego co oni oznaczali, czyli przeciw chrześcijaństwu.

Druga ewangelizacja
Od końca XVII w. do XVIII w. nastąpiła przerwa w misyjnej działaności na terenie Tanzanii. Misje katolickie zaczęły znów się rozwijać w XIX w. W 1817 r. po wojnach napoleońskich, została zreorganizowana i na nowo przywrócona Kongregacja Propagandy Wiary, która wzmocniła się, gdy kard. Cappellari, późniejszy papież Grzegorz XVI, został jej prefektem. Jako papież, Grzegorz XVI zrobił przygotowania aby kształcić księży na zamorskie misje. On także walczył o niezależność Kościoła w sprawach personalnych misjonarzy. Wcześniej pojawił się system „padroado”, który dawał Portugali pierwszeństwo w ekspansji chrześcijaństwa na terenach Afryki i Dalekiego Wschodu. Grzegorz XVI i jego następcy ostatecznie oddzielili Kościół i księży od wtrącania się w sprawy kolonii.

Misyjna organizaja i organizatorzy (1860-1914)
Inicjatywa aby ponownie rozpocząć ewangelizajcję Tanzanii w sposób jednomyśly wyszła od francuskiego biskupa Armanda Maupoint, biskupa Reunion. W grudniu 1860 r. wysłał on na Zanzibar Wikariusza Generalnego o. Fava, dwóch księży i sześć zakonnic. Sprawą priorytetową był wykup niewolników, dalej troska o chorych i sieroty, edukowanie i uczenie nowych umiejętności, które uformowały wzorce ich pracy.

Zgromadzeniu Ducha Świętego
Wkrótce ich obecność i aktywność wzbudziła podejrzenia ze strony Brytyjczyków. Misjonarze byli widziani jako zaangażowani we francuskim planie objęcia dominacji nad wyspą. Wobec tych politycznych komlikacji wokół tej sprawy pomiędzy Francją a Wielką Brytanią, bp Maupoint wycofał swoich misjonarzy i skontaktował się z o. Libermannem, który zgodził się wysłać swoich misjonarzy ze Zgromadzenia Ducha Świętego, zastępując poprzednich. Misjonarze ci przybyli na Zanzibar pod przewodnictwem o. Antoniego Hornera 16 czerwca 1963 r.

Handel niewolnikami i niewolnictwo
W tym czasie Zanzibar stał się bardzo ważnym międzynarodowym miastem handlowym, lecz również zyskał rozgłos bycia centrum handlu niewolnikami i niewolnictwa. Do tego również były inne elementy w społeczeństwie, które prawdopodobnie sprzeciwiały się misyjnej działalności. To sprawiło, że o. Horner i pozostali misjonarze patrzyli na Zanzibar tylko jako na stację przejściowa, a jako ostateczne przeznaczenie obrali Główny Ląd. Tak jak inny misjonarze, którzy byli przed nimi, Ojcowie Ducha Świętego starali się wykupić jak najwięcej niewolników z niewoli. Podążając za planem rozpoczęcia misji na Głównym Lądzie, o. Horner zdecydował, że będzie to w mieście Bagamoyo, wbrew woli Sułtana Sayyid Majid’s, który chciał jedną w Mzizima – dzisiejsze Dar es Salaam. W marcu 1868 r. w Bagamoyo został otwarty kościół św. Józefa. Miejsce to stało się otwartą bramą dla podróży misyjnych i nowych placówek we Wschodniej Afryce.
W środku dużych nierówności, niepowodzeń i przeciwności, takich jak epidemia cholery w 1869 r., francusko-pruska wojna w Europie czy cyklon w 1872 r., praca misyjna była kontynuowana niepewnie. W czasie śmierci o. Hornera w 1880 r. liczba misjonarzy była znacznie większa i istniały już trzy fundacje. Trzecia z kolei powstała misja w Mhonda, niedaleko Morogoro w 1877 r., Misje otrzymały nowe dzierżawy, gdy o. Baur zastąpił o. Hornera jako Prefekt Apostolski. W regionie Morogoro zostało ustanowionych więcej stacji, m.in. w samym Morogoro i Mandera, aby umotywować papieża Leona XIII do promocji tego terenu do Wikariatu. Bp J.M. de Courmont został Wikariuszem Apostolskim i obejmował ten urząd w latach 1883-1896. O. Commenginer i o. Le Roy zostali niezapomnianymi postaciami przedsięwzięć w Tanga i Kilimanjaro. Podczas rządów wodza Pfumba w 1890 r. została otwarta misja w Kilema. Z Kilema misjonarze udali się do Kibosho w 1892 r. i Rombo-Mkuu w 1896 r. zakładając tam nowe placówki.
Po tym jak początkowe trudności zostały przezwyciężone, odpowiedź na starania ewangelizacyjne ludu Chagga była zachęcająca i w pewnym czasie inspirująca. Z powodów prawie niezrozumiałych dla historyków i socjologów, Kościół katolicki we wschodniej części terenów Chagga stał się nie tylko zdolny do życia ale również rośnie w siłę z każdym rokiem.
Po śmierci bpa de Courmon rządy objął bp Emil Allgeyer, który urzędował w latach 1897-1913. w swojej misyjnej działalności skoncentrował się on na centralnej części Tanzanii, odrębnie do pracy swoich poprzedników. Szybko zostały otwarte nowe stacje misyjne w Kondoa, Kurio, w odległym Gallapo w rejonie Bahati i Bahi.

Ojcowie Biali
W 1868 r. zostało założone przez Kard. Lavigerie Stowarzyszenie Misjonarzy Afryki znane też jako Ojcowie Biali. Pierwsza karavana została przygotowana w kwietniu 1878 r., i już na początku czerwca dotarła do Bagamoyo, skąd wyruszyła dalej w głąb lądu, aby rozpocząć misję w rejonie Wielkich Jezior. 1 października 1878 r. dotarli do Tabory i załozyli obóz w Kwihara, niedaleko Itetemya, głównych kwater (IKULU) wodzów Unyanyembe.
Z powodu wielkości terenu Wielkich Jezior, pierwsza karawana zawierała dwie grupy, każda ze swoim własnym przeznaczeniem. Do pierwszej należeli ojcowie Livinhac, Lourdel, Girault, Barbot i brat Amans. Natomiast do drugiej ojcowie Deniaud, Delauney, Dromaux i Augier. Pierwsza grupa opuściła Kwihara 18 listopada, docierając do Ugandy w lutym następnego roku 1879. Tydzień po pierwszej, w rejony Jeziora Tanganika wyruszyła druga grupa, docierając do Ujiji 22 stycznia 1879 r. Za pierwszą karawaną podążyło wiele innych, aby wzmocnić misje personalnie i materialnie.
Głównymy problemami, którym musieli stawić czoła Ojcowie Biali było arabskie niewolnictwo i uporczywy sprzeciw miejscowych liderów i wodzów. W takim miejscu jak Ujiji, wpływ arabski pod względem ekonomicznym i politycznym był bardzo wielki. Wyczuwając niebezpieczeństwo, Arabowie w Ujiji obrócili się na Ojców Białych i ostatecznie wyjechali do Rumonge w lipcu 1879 r. Sześć miesięcy pracy o. Demaud w Ujiji przyjęło kierunek problemów na terenach, gdzie pracowali Ojcowie Biali z kilkoma wyjątkami. Misje były otwierane tylko po to, aby później były porzucane z powodu nieprzychylności i nieprzyjaznych okoliczności. W Unyanyembe na przykład misja była zaczęta w Kazehe Hill w 1881 r., lecz dwa lata później była porzucona i misjonarze próbowali szczęścia w Kipalapala, blisko dzisiejszego Wyższego Seminarium św. Pawła. Po blisko siedmiu latach opuścili oni również Kipalapala.
Na północy Wikariatu Unyanyembe o. Lourdel wraz z innym ojcem mieli miejsce Iwelyashinga, obrane dla nich przez Milambo, najbardziej potężnego wodza całego Unyamwezi. Wspomniani ojcowie osiedlili się tam i podjęli próby głoszenia Ewangelii. Rok później to miejsce zostało również porzucone. Okres od 1879 r. do 1891 r. nie był dla Ojców Białych okresem sukcesów nie tak ze względu na brak gorliwości i inicjatyw, jak ze względu na warunki, które wyglądały na spisek i uczyniły misyjną pracę prawie niemożliwą. W rezultacie tylko trzy stałe stacje zostały założone w tym okresie: Bukumbi w 1883 r., Karema w 1885 r. i Kirando w 1888 r.
Sytuacja zmieniła się na lepsze od roku 1891 aż do przedednia I Wojny Światowej. Czynniki, które przyczyniły się do zmiany to stopniowy zanik działania arabskiego handlu niewolnikami pod wpływem niemieckiej kolonizacji. Po 1891 r., Tanzania, Burundi i Rwanda zostały całkowicie przekształcone w kolonię niemiecką pod rządami Kaisera. W wyniku tego potęga handlu niewolnikami zaczęła słabnąć. Ponadto moc lokalnych liderów, łącznie z wodzami była zmniejszona i bezwarunkowa ich arbitrarność została doprowadzona do zakończenia. Te czynniki stworzyły przychylne warunki dla pracy misyjnej. Tak więc podczas tego okresu misje wzrosły blisko dziesięciokrotnie w porównaniu do wcześniejszego okresu. Przed wybuchem wojny przyszłość była obiecująca w Bukobie i Tanganice. Wojna jednak dosięgła wiele terenów gdzie były pozakładane misje przez Ojców Białych od roku 1891, i poważnie zahamowała wzrost Kościoła katolickiego.

Benedyktyni
Do roku 1914 w Tanzanii pracowały tylko trzy misyjne organizacje, Zgromadzenie Ducha Świętego i Ojcowie Biali i Benedyktyni z opactwa św. Ottiliena. Za zgodą Kongregacji Propagowania Wiary i rządu niemieckiego, o. Andreas Amrhein wysłał piętnastu benedyktyńskich misjonarzy do Tanzanii, która była teraz pod niemieckim wpływem.
Kościelny okręg powierzony benedyktynow był znany jako Prowikariat Południowego Zanzibaru, który rozciągał się od Dar es Salaam do Rzeki Ruvuma i od Wschodniego Wybrzeża do Jeziona Nyassa. Benedyktyńscy misjonarze pracę w Tanzanii zaczęli 13 listopada 1887 r., wzdłóż wybrzeża Zatoki Kurasini do Pugu. Ich pierwszą misją, założoną 7 lutego 1888 r., stało się Pugu, położone niedalego Dar es Salaam. Pomiędzy modlitwą i pracą wśród afrykańskich gości, misjonarze kontynuowali pracę, którą rozpoczęli wkrótce, aż do czasu, gdy nagle zostało to zniszczone przez Rewoltę Abushiri.
W ostatnich miesiącach 1888 r. w Pangani w regionie Tanga wybuchł protest przeciwko niemieckim zasadom kolonialnym. Stamtąd rozciągnęło się to na południe wywierając zniszczenie i spustoszenie w niemieckich przedsiębiorstwach i ekonomicznych placówkach. Ostatecznie 13 stycznia 1889 r. arabscy powstańcy i ich poplecznicy przybyli do Pugu i najechali na benedyktyński monastyr. Pod nieobecność przełożonego, o. Bonifacego, monastyr został obrócony w popiół i obrabowany. Bracia Petrus Michael, Benedict Kantwerg i siostra Martha Wansing zostali zabici, a ich zwłoki zostały spalone bezceremonialnie przez powstańsców. Innymi ofiaramy masakry było dwoje niemowląt, które znajdowały się pod opieką sióstr. Ocaleni zostali wzięci jako zakładnicy i musieli być wykupieni przez francuskich Ojców Ducha Świętego z Bagamoyo. Ostatecznie misjonarze z bezpiecznego Dar es Salaam powrócili do Niemiec, całkowicie wyczerpani. Benedyktyńskie doświadczenie w Pugu, które zakończyło się tragedią jest pierwszą fazą ich misyjnej pracy w Tanzanii.
Drugi etap rozpoczął się w listopadzie 1889 r., kiedy to ci sami zakonnicy powrócili do Dar es Salaam, i trwał do 1907 r. W 1890 r. założyli misję w Dar es Salaam i wybudowali klasztor dla sióstr. Natomiast w 1894 r. powstała misja w Kurasini. W tym samym roku założyli również stację misyjną w Madibira.
O. Bonifacy Fleschutz pozostał w Apostolskiej Prefekturze Południowego Zanzibaru i przewodniczył pozostałym misjonarzom. Pracował on w tym charakterze aż do swojej śmierci 29 stycznia 1891 r. Po nim nastąpił o. Maurus Hartmann.
W dalszej swojej misyjnej pracy, zrezygnowali z powrotu do Pugu, które zostało odbudowane przez kapucynów w 1923 r. Zamiast tego woleli obrać Dar es Salaam i okolice jako centrum ich pracy zamiast Pugu. Na przestrzeni tylko kilku lat zostały otwarte nowe misje, szczególnie na południu m.in. w Lindi Lukuledi, Nyangao, które zostało zniszczone podczas Rebelii Majimaji, dalej w Peramiho (1898), Kigonsera i Tosamaganga. Odmiennie do pierwszego etapu benedyktyńskiej działalności w Tanzanii, drugi był bardziej bogaty w kreatywność i namacalne osiągnięcia. Te zaskakujące sukcesy odzwierciedlające ich głębokie metody były uznane w Rzymie. Jako dowód uznania, Prefektura została podniesiona do rangi Wikariatu 15 września 1902 r. o. Cassian Spiss, powiązany z fundacją w Peramiho od 1898 r., został mianowany Wikariuszem Apostolskim i biskupem Południowego Zanzibaru. Ta nazwa pozostała aż do 1906 r., kiedy to zostało porzucone na rzecz Wikariatu w Dar es Salaam.

Rewolta Majimaji
Kilka lat po 1902 r. inny cios padł na chrześcijańskie misje, szczególnie benedyktyńskie na Południu, tj. Revolta Majimaji przeciwko niemieckiemu kolonializmowi, który był bardziej intensywny i poważny niż wcześniejszy w latach osiemdziesiątych poprzedniego wieku. Benedyktyńskie misje, które były powiązane z kolonializmem, również stały się celem ataków. Bp Spiss, dwóch braci i dwie siostry, zostali zamordowani w sposób barbarzyński w Mikukuyumbu w Umatumbi. Rewolta rozciągnęła się bardziej na południe i również inny misjonarze, siostra Walburga w Nyangao i o. Leuthner w Kogonsera stracili życie. Także kilku afrykańskich katechistów podzieliło ich los. Rewolta została stłumiona przez niemieckich żołnierzy w 1907 r. W materialnym znaczeniu, przynajmniej cztery misje zostały splądrowane i spalone. Pozostawiła ona Benedyktynów bardziej rozbitych i zachwianych niż wcześniejsza Abushiri. Niektórzy zaczęli poważnie rozważać całą inicjatywę ewangelizacji.
Jeszcze po Rewolcie Majimaji (1905-1907), nadzwyczajne odrodzenie przyniosło ożywienie w ich pracy i nawróceniach. Za czasów bpa Spreitera została podjęta odbudowa zniszczonych misji podczas wojny. Numery szkół, przychodni i klinik biły nowe rekordy. W celu ułatwienia sytuacji, Wikariat w Dar es Salaam przeszedł zmiany. Południowa część wraz z Lindi jako centrum, została utworzona jako oddzielna jednostka 12 listopada 1913 r., której Prefektem Apostolskim został o. Willibrord Lay.

Okres wzmocnienia i wzrostu (1919-1952)
Koniec I Wojny Światowej przyniósł ulgę wszędzie na całym świecie. Wraz z nią zakończył się okres niemieckiej kolonizacji w Tanzanii. O ile Kościół katolicki w tym kraju był zaniepokojony, koniec wojny również przyniósł wielki krok w rozwoju misji w tym kraju. Wydana 30 listopada 1919 r. encyklika „Maximum Illud” papieża Benedykta XV, przyniosła wiele zmian w Tanzanii, szczególnie na terenach prowadzonych przez Benedyktynów. Dar es Salaam i Mahenge zespolone razem i powierzone szwajcarskim Kapucynom w 1920 r. Reszta Wikariatu, jego południowa część była rozdzielona innym kongregacjom lub tym samym, których członkowie nie byli Niemcami. Lindi i Ndanda były oddane szwajcarskim Benedyktynom z Uznach, podczas gdy niemieckim zwrócono Njombe w Uwemba i Peramiho w Songea. Iringa i niektóre części Dodomy, jak Bihawana były przekazane Consolata Fathers, którzy przybyli do Tanzanii w 1920 r. W tym samym czasie przybyli również szwajcarscy Kapucyni.
28 stycznia 1935 r. przybyli Pasjoniści, którym został powierzona cała Prefektura Dodomy. 10 maja 1951 r. przekształciła sie ona w Wikariat, a w marcu 1953 w diecezję.
Międzynarodowy charakter wspólnot Ojów Ducha Świętego i Ojców Białych okazał się wielką zaletą w okresach wojen. W latach 40-tych do Tanzanii przybyli Pallotyni, którym powierzono w 1943 r. Mbulu w regionie Singida, należące w części do Ojców Białych i Ojców Ducha Świętego z Tabory. W 1946 r. przybyli również Ojcowie Maryknoll z USA i objęli tereny Musomy i Maswa, Wikariat, który w późniejszym czasie przekształcił się w dwie diecezje Musoma (13 lipca 1957) i Shinyanga (9 sierpnia 1956). W 1955 r., przez Benedyktynów z południowej części kraju zostali zaproszeni do współpracy Salwatorianie, którym została powierzona zachodnia część Ndanda, która z czasem przekształciła się w diecezję Nachingwea.
W Uroczystość Wniebowzięcia NMP 1917 r. w Bukoba odbyła się pierwsza w Tanzanii uroczystość święceń kapłańskich. Wówczas zostało wyświęconych czterech pierwszych Tanzanijczyków: Angelo Mwilabure, Celestine Kipanda, Oscar Kyakalaba i Wilbald Mupapi.
Z coraz większą ilością misjonarzy przybywających do Tanzanii, Kościół katolicki stawał się coraz żywszy i silniejszy. Pomiędzy 1919 r. a 1939 r. powstało blisko sto misji ze szpitalami, przychodniami lub szkołami. Również pomino międzynarodowego kryzysu, jaki przyniosła II Wojna Światowa, praca misyjna Kościoła była kontynuowana.
Ważnym dokumentem dla misji Kościoła stała sie również enc. Piusa XI „Rerum Ecclesiae”, która stała się ważnym bodźcem i podłożem do obudzenia ducha apostolskiego i angażowania się również ludzi świeckich w pracę misyjną. W odpowiedzi na to powstało wiele grup Akcji Katolickiej, które stały się ważnym akcentem katolickiego życia w Tanzanii. Odtąd misyjna praca nie była już zarezerwowana tylko dla kleru, zakonnic czy katechistów, ale stała się również polem działania ludzi świeckich. W tych okolicznościach Biskupi Tanzanii zaczęli pracować razem w duchu wzajemnej odpowiedzialności, odbywając też wspólne spotkania, aby dyskutować nad sprawami wspólnego interesu.
W 1928 r. na przykład spotkali się oni w Dar es Salaam pod przewodnictwem dr Arthur Hinsley, który później został arcybiskupem Westminster w Londynie. W 1938 r. spotkanie odbyło się w Kwiro w Mahenge, któremu przewodniczył arcybiskup Maltese A. Riberi.

Dojrzałość
Kościół katolicki w Tanzanii konsekwętnie osiągał poziom samoewangelizacji i dojrzałości aż do Wielkiego Jubileuszu w 1950 r. Wybór o. Laurean Rugambwa jako biskupa Niższego Wikariatu Kagera w 1952 r. i ustanowienie hierarchi Kościoła w Tanzanii przez papieża Piusa XII w 1953 r., przyniosły dowód nadzwyczajnego jego wzrostu. Te osiągnięcia były zrealizowane poprzez starania tych, którzy odpowiedzieli na powołanie do pracy misyjnej.

Czasy późniejsze (1953-1990)
Pierwsze piętnaście lat nowego okresu było i pozostało bardzo ważne w historii Tanzanii zarówno dla rozwoju Kościoła jak i państwa. Nie było by przesadą nazwać je latami twórczymi, ponieważ w ciągu tych lat były podjęte plany i kroki, które dały sens nowemu kierunkowi w kształtowaniu się Kościoła jak również i państwa. To w tych latach Tanzania stała się tym, czym jest teraz w zupełności różniąc się od tego czym była wcześniej.
Jak było wspomniane, hierarchia w Tanzanii została ustanowiona w 1953 r, który to jest początkiem nowego okresu w historii Kościoła tego państwa. Rok wcześniej został mianowany pierwszy tanzanijski biskup, bp Laurean Rugambwa. Po 1953 r. zostało mianowanych dwóch następnych miejscowych biskupów: bp Elias Mchonde i bp Charles Msakila. Proces usamodzielniania się Kościoła w Tanzanii osiągnął wzrost, kiedy to w 1960 r. papież Jan XXIII powziął decyzję mianowania kardynałem bpa L. Rugambwa. W tym samym roku został mianowany pierwszy afrykański arcybiskup z Tanzanii, Marko Mihayo.

Niepodległość - Deklaracja z Arusha
Polityczna aktywność i poruszenie nastąpiły w momencie, gdy 7 lipca 1954 r. została utworzona nowa partia TANU (Tanganyika African National Union) przez Juliusa K. Nyerere. Partia ta przewodziła narodowej walce i poprowadziła Tanzanię w stronę niepodległości. Tanzania stała się suwerennym państwem 9 grudnia 1961 r. i republiką w federacji rok później. W 1964 r. główny ląd Tanzanii – Tanganika wraz z Zanzibarem i Pembą połączyły się w Unię, tworząc Zjednoczoną Republikę Taznanii.
5 lutego 1967 r. w Arusha została podpisana Deklaracja, która jasno ustanawiała partię TANU jako partię prowadzącą. To wskazywało na dalsze kierunki rozwoju i jego mocnych postanowień utwrzenia państwa socjalistycznego i wolnego od nadużyć wyzyskiwania człowieka przez człowieka. Niemożliwym jest zrozumienie dzisiejszego Kościoła katolickiego w Tanzanii bez wzięcia pod uwagę wcześniejszych lat od utworzenia hierarchi w 1953 r. do podpisania Deklaracji w Arusha. Na to oblicze dzisiejszego Kościoła miały ogromny wpływ papieskie decyzje i kroki, podjęte od roku 1953. Kierunek Kościoła w Tanzanii byłby również inny bez Deklaracji z Arusha.

Wzrost
W czasie odzyskania suwerenności w 1961 r. Tanzania liczyła 1,5 mln katolików, w 1990 r. było ich 4,5 mln, a w 2002 r. 10,3 mln. Kraj jest podzielony na 29 archidiecezji i diecezji, podzielonych na pięć metropolii:

Metropolia Arusha: Arusha, Mbulu, Same, Moshi;
Metropolia Dar es Salaam: Dar es Salaam, Zanzibar, Tanga, Mahenge, Morogoro, Dodoma;
Metropolia Songea: Mtwara, Lindi, Tunduru/Masasi, Songea, Mbinga, Mbeya, Njombe, Iringa;
Metropolia Tabora: Tabora, Kigoma, Sumbawanga, Singida, Kahama;
Metropolia Mwanza: Mwanza, Musoma, Geita, Bukoba, Rulenge, Shinyanga.


Źródła:
1. Likas Malishi, A History of the Catholic Church in Tanzania, Tanzania Episcopal Conference 1990.
2. Rev. S. Rweyemamu & Rev. T. Msambure, The Catholic Church in Tanzania, Peramiho 1989.